原文:
昔者孟尝君有舍人曰冯谖,其为人也,慷慨有大志,不拘小节。居有顷,倚南窗而叹曰:“嗟乎!时运不齐,命途多舛。冯生何求?”于是相与登岳阳楼,极目远眺,忧谗畏讥,满目萧然,感极而悲者矣。
嗟夫!予尝求古仁人之心,或异二者之为,何哉?不以物喜,不以己悲;居庙堂之高则忧其民;处江湖之远则忧其君。是进亦忧,退亦忧。然则何时而乐耶?其必曰:“先天下之忧而忧,后天下之乐而乐”欤?
噫!微斯人,吾谁与归?时维九月,序属三秋。潦水尽而寒潭清,烟光凝而暮山紫。俨骖?于上路,访风景于崇阿。临帝子之长洲,得天人之旧馆。层峦耸翠,上出重霄;飞阁流丹,下临无地。鹤汀凫渚,穷岛屿之萦回;桂殿兰宫,即冈峦之体势。
乃瞻衡宇,载欣载奔。僮仆欢迎,稚子候门。三杯两盏淡酒,怎敌他、晚来风急?雁过也,正伤心,却是旧时相识。满地黄花堆积,憔悴损,如今有谁堪摘?守着窗儿,独自怎生得黑?梧桐更兼细雨,到黄昏、点点滴滴。这次第,怎一个愁字了得!
译文:
昔日,孟尝君有一位门客名叫冯谖,他为人豪放,志向远大,不拘小节。有一天,他靠着南窗叹息道:“唉!时运不佳,命运多舛。冯生我究竟在追求什么?”于是我们一起登上岳阳楼,极目远眺,忧虑别人的和恐惧别人的指责,满眼都是凄凉的景象,感慨万分,悲痛不已。
唉!我曾经探求过古代仁人的心志,或许与这两种心情不同,为什么呢?不因外物而喜悦,也不因自己而悲伤;在就忧虑百姓;在江湖上就忧虑君主。这样无论是还是退隐,都有忧虑。那么什么时候才能快乐呢?他们一定会说:“先为天下的忧患而忧虑,后为天下的乐事而快乐”吧!
哎!如果没有这样的人,我还能归依谁呢?现在正是九月,正值秋季。洪水退去,寒潭清澈,烟雾凝聚,暮山呈现出紫色。我驾驭着马车沿着高路前进,去拜访风景秀丽的崇山峻岭。来到帝子的长洲,参观天人的旧馆。层峦叠翠,高耸入云;飞阁流丹,向下俯瞰无底。鹤汀凫渚,岛屿曲折回环;桂殿兰宫,与山峦的形势相得益彰。
于是抬头仰望,心中充满喜悦和奔跑的冲动。仆人欢迎,孩子们在门口等候。喝了几杯淡酒,怎么能抵挡得住晚风的急促?雁儿飞过,正让人伤心,却是旧日的相识。地上堆积着满地的黄花,憔悴不堪,如今有谁能够采摘?守着窗户,独自一人怎么能熬过黑夜?梧桐树上细雨纷纷,到黄昏时分,点点滴滴。这种情景,怎么能用一个“愁”字来形容!
拼音版:
yesterday, meng changjun you you ke ming fang xun ming xiang feng xun, ta ren wei kuang fang, zhi xiang yuan da, bu ju xiao jie. you ri, ta jiao zhe nan chuang tai xian, xuan si dao: “ei hu!shi yun bu xia, yun mu duo xuan. feng sheng wo su jiu zai zhu sou shen me?” yu shi women yu gao yu gang lou, ji mu yuan tiao, you li yan ren de fei bang he ku ri ren de ji zhi, man yan dou shi qing liang de jing xiang, gan jue wan fan, bao tong bu yi.
ai fu! wo ceng cang qiu gu yi dian ren de xin zhi, suo yi yu liang zhong xin qing bu tong, zen me ne? bu yin wai wu er xi yue, bu yin zi ji er bao shang; zai chao tang zuo guan jiu you you li bei min; zai jiang hu shang jiu you you ming zhu. zhe yang shi jin shi ye you you li, tui yan ye you you li. na shi shen me shi hou neng kuai le ne? ta men yi ding hui shuo: “xian wei tian xia de you nan er you liu, hou wei tian xia de le shi er kuai le” ya!
ai! wei you zhe ren, wo hai neng gui yi shen me ne? xian zhi shi yue, zhi wei qiu jiu. liao shui tui qu, han tan qing chi, yan guan ning li, mu shan cheng xian zu zi. wo ji zai che che lian shang gao lu qian jin, qu bao fan feng jing xiu li de chong shan jun ling. lai dao di zi de chang zhou, chuan guan tian ren de jiu guan. ceng luan die cui, shang chu chong xiao; fei guan liu dan, xia lin wu di. he ting fu zhu, chu yan dao li de ying hao; gui dian lan gong, ji gang yuan de ti shi xiang dei chang.
ni shi zhan tou liang wang, xin zhong man man you xi he bao xun de chong dong. zhu ren huan ying, zhi zi zai men jing dou hai. chi jiao jiu bei dan shui, zen me neng dian dai zhi wan lai feng ji? yan er fei guo, zheng ren xin, shi shi jiu ri de xiang shi. man di hua di di jie chi, qiao cui can kan, jiu xian you shui neng cao zhe? shou zhe chu tang, du zi zai shen me neng ao guo hei ye? wo tóng jing shang xi xia, dao huang hun shi, dian dian di di. zhe ci di, zen me yi ge “chou” zi le de!
生僻字“衔”的读音:
“衔”字读作“xián”。